Yaa’iqoob jechuun koomee qabate jechuu yoo ta’u abbaan isaa Yisihaaq haati isaa immoo Ribqaadha. Obboleessa isaa irraa hangafumu fudhateera (Uum.25:29-34;27:1-45). Guyyaa obboleessa isaatin wal lolu baqatee fagaatee dhagaa takka boraafatee rafe. Halkan abjuun yaabbannoo/kortuu hundeen isaa lafa dhaabbatee fiixeen isaa immoo samii gahu yeroo ergamootni Waaqayyo irra deddeebi’an ni arge. Waaqayyoo immoo fiixee kortichaa irra dhaabatee ture. Waaqayyos, “Waaqni abbaa kee Yisihaaq kan Abrahaam ana Waaqayyodha. lafa ati irra ciifte kanas siif sanyii keef nan kenna. Sanyiin kees akka cirracha lafaa ni ta’a” jedhe waadaa galeef. Yaa’iqoob ganama obboroodhan ka’ee dhagicha mataa isaa jala kaa’atee fuudhee utubaa seenaa godhee ol qajeelchee dhaabee zaayita ejersaa irratti dhangalaase. Maqaa iddoo sanaas Beetel jedhee.
Beetel jechuun isaas mana Waaqayyoo jechuudha. Duraan garuu gandi sun Loozaa jedhamaa ture. (Uum. 28: 11-22)
Ka’ee gara Sooriyaa gara Laabaa deeme. Laabaan obboleessa haadha isaati. Yemmu Sooriyaa gahu Raaheel hoolota oofaa dhufte; fuudhe dhungate. Yeroo kana Raaheel dhaqxee abbaa isheetti himte. Laabaan Yaa’iqoobiin simate. Erga ji’a tokko isa bira turee booda firaa koo yoo taates akkamiin tola na tajaajilta, mindaan kee maalidha?” jedhee isa gaafate. Yaa’iqoobis, “Raaheliin natti heerumsiisi kanaaf immoo waggaa 7 siin tajaajila,” jedheen. Laabaanis, “Tole, nama biraaf hangan kennu siif yoon kenne naa wayya,” jedheeni. Waggaa 7 booda abbaan akkamittan osoo hangafti jirtuu quxusuu itti heerumsiisa jedhee Liyaa itti heerumsiise. Yaa’iqoob ganama ka’ee yoo ilaalu Raaheel miti. Sana boodas
wagga 7 tajaajilee Raaheel fuudheera. Yemmuu kanas obboleessi isaa Eesaawu isa simachuuf dhufeera. Walittis waldhaansoo qabatee ebbifamee maqaan isaas Yaa’iqoob irraa gara Israa’elitti jijiirameera (Uum.35:10).
Israa’eel jechuun Waaqayyo waliin waldhaansoo kan qabu jedhuudha (Uum 32:28). Yaa’iqoob ijoollee 13 argate. Kitaabni 12 jedhus bara sanatti waan dubartiin hin lakkaawamneef akkas jedha. Yaa’iqoob dubartii Diinaa jedhamtu kan Liyaa irraa dhalche ni qaba. kan lakkoofsa keessaa hafes isheedha.
Nama 6 Liyaarraa isaanis
• Roobel,
• Simoon,
• Leewii,
• Yihuudaa,
• Yisaakoor,
• Zaabloon.
Ijoollee 2 Raaheel irraa, isaanis
• Yooseef fi
• Biiniyaam,
Baalaa, gargaartuu Raaheel irraa immoo
• Daanii fi
• Niftaaleem dhalche.
Ijoollee lama immoo gargaartuu Liyaa Zalafuu irraa argateera; isaanis:
• Gaadi fi
• Aseeridhma
Dhuma irratti sababa Yooseefiin biyya Misirii dhaqee achitti boqate. Ilma isaan garuu ‘yeroo guyyaan boqonnaa koo gahu biyya kanatti na hin awwaaliin’ jedhee biyya isaatti akka isa awwaalu akeekkachiiseera. Ijoollee Yooseef Miinaasee fi Efreemiin erga eebbiseefi booda waggaa 147 tti boqote. Yooseefis saraggallaan/gaanidhaan fuudhee bakka awwaala abboota isaa Kana’aanitti awwaalerraa (Uma. 48)
Galanni Waaqayyoof haa ta’u. Waaqayyo kadhannaa qulqullicha kanaan nutti haa
araaramu; sugni isaas nu waliin haa ta’u. Hanga bara baraatti. Ameen! (maddi:SBOO)